به گزارش جشنواره نیوز، بخش دوم نشست خبری مدیرعامل و اعضای هیأترئیسه خانه سینما به پرسشهای خبرنگاران درباره فیلمهای زیرزمینی، شورای پروانه ساخت، نحوه انتخاب نماینده ایران برای اسکار، بیمه هنرمندان، قراردادهای تیپ، مسائل حقوقی سینماگران و سند ملی سینما اختصاص داشت.
همایون اسعدیان در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر کاهش تعداد فیلمهای زیرزمینی گفت: از آنجا که چنین آثاری خارج از سازوکارهای رسمی تولید میشوند، آمار دقیقی از تعداد آنها در دست نیست؛ بااینحال، شکلگیری و گسترش این جریان در سالهای اخیر نشان میدهد که مسئله فیلمهای بدون مجوز همچنان جدی است.
وی افزود: معمولاً زمانی از تولید این فیلمها مطلع میشویم که برای حضور در جشنوارههای خارجی اقدام میکنند. واقعیت این است که امروز با شمار قابلتوجهی از آثاری مواجهیم که بیرون از روند رسمی ساخته میشوند و نادیدهگرفتن این اتفاق، صورت مسئله را تغییر نمیدهد.
مطالبه ما حذف شورای پروانه ساخت است
محمدمهدی عسگرپور رئیس هیأتمدیره خانه سینما نیز درباره حضور نمایندگان این نهاد در شورای پروانه ساخت و مطالبه برخی صنوف برای تغییر این سازوکار توضیح داد: درخواست حذف شورای پروانه ساخت، موضوع تازهای نیست و در دورههای مختلف مدیریتی مطرح شده است. ارتباط خانه سینما با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قطع نشده، اما آنچه امروز در این حوزه تجربه میکنیم، تفاوت چندانی با سازوکارهای سه یا چهار دهه قبل ندارد.
وی ادامه داد: احساس ما این است که در دولت فعلی نیز قدم مؤثری برای اصلاح این روند برداشته نشده است. با وجود روابط محترمانه و دوستانه با مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پاسخ روشنی به هشت پرسشی که پیشتر از رئیسجمهور مطرح کرده بودیم، دریافت نکردهایم. بنابراین وظیفه داریم ابتدا شرایط موجود را برای اعضای صنوف توضیح دهیم و سپس درباره ادامه مسیر تصمیم بگیریم.
عسگرپور با تفکیک میان «پروانه ساخت» و «شورای پروانه ساخت» تأکید کرد: پیشنهاد خانه سینما حذف پروانه ساخت نیست؛ بلکه خواستار حذف شورای پروانه ساخت هستیم. در طرح پیشنهادی ما، مسیر فعالیت سازنده اثر از آغاز تولید تا پایان کار بهصورت روشن مشخص شده است. اگر انتشار عمومی این طرح ضرورت داشته باشد، در آینده نزدیک آن را منتشر خواهیم کرد.
انتخاب نماینده اسکار به صنف سپرده شود
رئیس هیأتمدیره خانه سینما در بخش دیگری از سخنانش به سازوکار انتخاب فیلم برای معرفی به آکادمی اسکار پرداخت و گفت: تعامل میان نهادهای دولتی و صنف در این زمینه از سالها قبل شکل گرفته است، اما باید پرسید آیا وضعیت امروز سینمای ایران با ۲۰ سال قبل یکسان است؟ کافی است شرایط فیلمهای ایرانی در جشنوارههای بینالمللی طی سالهای اخیر بررسی شود تا مشخص شود چه تغییراتی رخ داده و چه مشکلاتی پیشروی آثار قرار گرفته است.
وی افزود: اگر تصمیمگیری با من بود، محور اصلی این فرایند را به صنف واگذار میکردم. بااینحال، در ساختار مدیریتی ما تمایل زیادی وجود دارد که نام دستگاهها و مدیران در همه فرایندها دیده شود، درحالیکه انتخاب نماینده سینمای ایران میتواند با اعتماد بیشتر به جامعه حرفهای و صنفی انجام شود.
اسعدیان نیز درباره بیانیه خانه سینما پیرامون انتخاب نماینده ایران برای اسکار گفت: از انتشار آن بیانیه پشیمان نیستیم. مذاکره برای انتقال درگاه معرفی نماینده ایران به خانه سینما، اقدامی تازه نیست و از مدتها قبل دنبال شده است. فهرست اعضای کمیته انتخاب باید به تأیید آکادمی اسکار برسد و موضع اخیر خانه سینما نیز به معنای تقابل با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست.
وی ادامه داد: خانه سینما ۹ نفر را برای حضور در کمیته معرفی کرد، اما بنیاد سینمایی فارابی تنها با ۶ نفر از آنان تماس گرفت. با وجود این، به آرای اعضای کمیته احترام میگذاریم و معتقدیم سینماگران حاضر در این جمع، براساس تشخیص حرفهای خود تصمیم میگیرند و دستورپذیر نیستند.
قوانین دوران آنالوگ پاسخگوی سینمای دیجیتال نیست
مدیرعامل خانه سینما در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت اصلاح مقررات سینمایی گفت: جهان از دوران آنالوگ وارد عصر دیجیتال شده، اما بخش مهمی از قواعد و آییننامههای ما همچنان بر مبنای مناسبات گذشته نوشته شده است. زمانه دیجیتال، قواعد متناسب با خود را میخواهد و نمیتوان با شیوههای چند دهه قبل، نسل تازه فیلمسازان را مدیریت کرد.
اسعدیان با اشاره به گسترش تولیدات خارج از ساختارهای رسمی افزود: نسل جوان منتظر تصمیمگیری مدیران نمیماند و مسیر خود را پیدا میکند. در آینده نزدیک نیز با تعداد زیادی سریال و تولید مستقل در بسترهایی مانند اینستاگرام مواجه خواهیم شد. اگر این تغییرات بهموقع درک نشوند، فاصله میان ساختار رسمی و جریان واقعی تولید آثار تصویری بیشتر خواهد شد.
وی تأکید کرد: باید نگرانیهای غیرضروری کنار گذاشته شود و مقررات با تحولات اجتماعی و فناوری تناسب پیدا کند. سینما برای ادامه حیات و حفظ ارتباط خود با جامعه، به فضایی نیاز دارد که بتواند در آن نفس بکشد.
اسعدیان درباره حمایت خانه سینما از فیلمهای بدون مجوز نیز گفت: خانه سینما نمیتواند کسی را به ساخت فیلم زیرزمینی تشویق کند، اما در برابر همکارانی که به دلیل شرایط موجود خارج از قواعد رسمی فعالیت کردهاند نیز بیتفاوت نخواهد بود. اگر اثر درخشانی بدون مجوز ساخته شده باشد، از سازنده آن حمایت خواهیم کرد. من به قانون احترام میگذارم، اما نمیتوانم دیگران را نیز ملزم کنم که در هر شرایطی همان انتخاب مرا داشته باشند.
پاسخ به مطالبات سینماگران در انتظار اقدام عملی
در ادامه این نشست، موضوع هشت پرسش خانه سینما از نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری و میزان تحقق وعدههای مطرحشده مورد بحث قرار گرفت.
اسعدیان با اشاره به شرایط پیچیده کشور در یک سال گذشته گفت: دولت از ابتدای فعالیت خود با رویدادهای سنگین سیاسی و امنیتی روبهرو شد و طبیعی است که این اتفاقات بر روند رسیدگی به مسائل فرهنگی تأثیر گذاشته باشد. در عین حال، برخورد مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اهالی فرهنگ محترمانه بوده است.
علیرضا حسینی عضو هیأترئیسه خانه سینما نیز گفت: آن هشت پرسش در طول سال گذشته چندبار پیگیری شد و رضایت کاملی از اقدامات انجامشده نداریم؛ هرچند باید شرایط زمانی و موقعیت دولت را نیز در نظر گرفت. بحرانهای مختلف باعث شده است توجه کمتری به حوزه فرهنگ و سینما شود، اما همچنان انتظار داریم گفتوگوی مؤثرتری با خانه سینما شکل بگیرد و مطالبات مطرحشده به نتیجه برسد.
وی تصریح کرد: خانه سینما با دولت یا مجلس دشمنی ندارد، اما متأسفانه در بسیاری از مواقع فشار مسائل مختلف به سمت فرهنگ و هنر هدایت میشود. هنرمندان در دورههای دشوار برای ایجاد امید و همراهی با مردم تلاش کردهاند، بااینحال معمولاً وزیر فرهنگ از نخستین وزیرانی است که برای پاسخگویی به مجلس فراخوانده میشود. این رویکرد نیازمند بازنگری است.
بیمه، کد شغلی و قرارداد تیپ؛ مطالبات معیشتی سینماگران
اسعدیان درباره بیمه تکمیلی اعضای خانه سینما گفت: ممکن است پرداخت حق بیمه برای برخی از اعضا دشوار باشد؛ به همین دلیل از صنوف خواستهایم اسامی افرادی را که امکان تأمین این مبلغ ندارند، در اختیار هیأترئیسه قرار دهند. هدف این است که همکاران ما احساس نکنند در شرایط دشوار فراموش شدهاند.
وی با بیان اینکه حمایتهای مقطعی راهحل نهایی مشکلات معیشتی نیست، افزود: باید بهجای کمکهای موردی، به ایجاد درآمدهای پایدار و تأسیس سازوکارهایی مانند صندوق بیکاری فکر کنیم. حمایت صنفی نباید شکل صدقه پیدا کند؛ بلکه باید در قالب یک حق حرفهای و نظاممند تعریف شود.
مدیرعامل خانه سینما همچنین نبود کد شغلی برای هنرمندان را یکی از مشکلات ریشهای این حوزه دانست و گفت: تا زمانی که هنرمندان در ساختار وزارت کار دارای هویت شغلی مشخص نباشند، مشکلات آنان در زمینه بیمه، بازنشستگی و مالیات برطرف نخواهد شد. دولت باید از طریق ارائه لایحه و ایجاد ساختار قانونی، این وضعیت را تعیین تکلیف کند.
در ادامه، موضوع قرارداد تیپ نیز مطرح شد. اسعدیان توضیح داد که متن این قرارداد آماده شده است، اما اجرای آن بدون همراهی تهیهکنندگان امکانپذیر نیست. حسینی نیز افزود که علاوه بر قرارداد تیپ، پیمان جمعی کار تدوین و در اختیار تهیهکنندگان قرار گرفته و قرارداد تیپ بخشی از این پیمان محسوب میشود.
برخی حمایتها باید دور از هیاهوی رسانهای انجام شود
مدیرعامل خانه سینما درباره پیگیری مسائل حقوقی سینماگران اظهار کرد: در دورههایی که تعدادی از هنرمندان با مشکلات حقوقی روبهرو شدند، تلاش کردیم میزان آسیب به آنان به حداقل برسد. بخشی از این اقدامات باید در سکوت و بدون بازتاب رسانهای انجام شود تا نتیجه مطلوبتری داشته باشد.
وی درباره همکاری خانه سینما با جشنواره جهانی فیلم فجر نیز گفت: این جشنواره چند سال تعطیل بوده است و اگر برگزارکنندگان برای برپایی دوباره آن از خانه سینما کمک بخواهند، این نهاد آماده همکاری خواهد بود.
اسعدیان همچنین در واکنش به انتقادات خود از وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: از مطالبی که درباره عملکرد آن دوره نوشتهام پشیمان نیستم. هیچ فیلمی در جهان موجب سقوط یا تزلزل یک حکومت نشده است. سینما در موارد متعددی نسبت به مشکلات جامعه هشدار داده، اما این هشدارها گاهی با عنوان سیاهنمایی نادیده گرفته شدهاند.
وی افزود: در برابر هر مدیری که فضای فرهنگ و هنر را محدودتر نکند، احترام میگذارم. البته بهروزرسانی آییننامهها میتواند دو معنا داشته باشد؛ گروهی آن را فرصتی برای بازتر شدن فضا میدانند و گروهی دیگر از آن برای افزایش محدودیتها استفاده میکنند.
خانه سینما «سند ملی سینما» را قبول ندارد
علیرضا حسینی در پایان، موضع خانه سینما درباره سند ملی سینما را تشریح کرد و گفت: خانه سینما این سند را قبول ندارد؛ زیرا تدوین سندی ثابت و دستوپاگیر با ضرورت درک شرایط متغیر و روزآمد سینما سازگار نیست.
وی مدعی شد بخشهایی از این سند با استفاده از اسناد سینمایی کشورهایی همچون چین تدوین شده و تناسبی با واقعیتهای سینمای ایران ندارد.
عضو هیأترئیسه خانه سینما تأکید کرد: اگر قرار است تصمیمی کلان برای آینده سینمای کشور گرفته شود، این تصمیم باید با مشارکت مستقیم سینماگران و صنوف حرفهای تدوین شود؛ زیرا هر طرحی که بدون حضور بدنه سینما نوشته شود، در مرحله اجرا با فاصله میان متن و واقعیت روبهرو خواهد شد.
ایرنا
