در فضای مجازی چشمم به کلیپهای کوتاهی از جشن پایانی مجموعه دیدنی «شهرزاد» به نویسندگی حسن فتحی افتاد. شاید این کلیپها را قبلا هم در فضای مجازی بارها دیده بودم اما چیزی که این بار ذهنم را مشغول کرد لبخندی بود که بر روی لبان همه عوامل این مجموعه پر ستاره نقش بسته بود. انگار همه عوامل پشت صحنه و جلوی دوربین از این مجموعه راضی به نظر می رسیدند.
موفقیت یک اثر هنری فقط در میزان استقبال مخاطبان یا تعداد قسمتها و فصلهای آن خلاصه نمیشود؛ گاهی یک اثر زمانی به معنای واقعی موفق است که بتواند مجموعهای از آدمها را با خود همراه کند، خاطره بسازد و پس از پایان مسیر، لبخند رضایت را بر چهره کسانی بنشاند که ماهها و سالها برای شکلگیری آن تلاش کردهاند. جشن مجموعه نمایش خانگی «شهرزاد» از همین منظر، بیش از آنکه صرفاً یک مراسم باشد، تصویری از یک تجربه مشترک و موفق در عرصه نمایش خانگی بود.
در این جشن، آنچه بیش از هر چیز به چشم میآمد، حال خوب عوامل و بازیگران بود؛ چهرههایی که در کنار یکدیگر ایستاده بودند، میخندیدند و از مسیری سخن میگفتند که با فراز و نشیبهای فراوان طی شده بود. این شادی جمعی را میتوان نشانهای از رضایت گروهی دانست؛ رضایتی که حاصل سالها کار، همکاری و تلاش برای ساخت اثری است که توانست جای خود را در میان مخاطبان پیدا کند.
«شهرزاد» برای مخاطبان ایرانی فقط یک عنوان در میان مجموعههای نمایش خانگی نبود. این مجموعه در دورهای توانست توجه بخش قابل توجهی از مخاطبان را به خود جلب کند و درباره شخصیتها، قصه و اتفاقات آن گفتوگوهای زیادی شکل گرفت. همین میزان ارتباط با مخاطب، یکی از مهمترین سرمایههای یک اثر نمایشی است؛ سرمایهای که با تبلیغات بهتنهایی به دست نمیآید و نتیجه ارتباطی است که میان قصه و تماشاگر شکل میگیرد.
از سوی دیگر، موفقیت یک مجموعه نمایشی حاصل کار یک نفر نیست. پشت هر سکانس و هر شخصیت، گروه بزرگی از نویسندگان، کارگردان، تهیهکنندگان، بازیگران، عوامل فنی، طراحان، تدوینگران، فیلمبرداران و دهها نیروی دیگر قرار دارند که معمولاً نام بسیاری از آنها کمتر دیده میشود. جشن «شهرزاد» فرصتی بود تا این مجموعه تلاشها در کنار یکدیگر دیده شود و سهم هر یک از عوامل در شکلگیری اثر مورد توجه قرار گیرد.
تصویر بازیگران و عوامل در این مراسم، با چهرههایی خندان و فضایی صمیمی، از وجه دیگری از دنیای تولید آثار نمایشی نیز حکایت داشت. تولید یک مجموعه تلویزیونی یا نمایش خانگی، تنها حضور مقابل دوربین و ایفای نقش نیست؛ پشت صحنه آن مملو از ساعتهای طولانی کار، تمرین، هماهنگی، انتظار و تصمیمگیری است. بنابراین طبیعی است که پس از طی این مسیر، رسیدن به یک نقطه موفقیت بتواند برای اعضای یک گروه، احساس مشترکی از شادی و غرور ایجاد کند.
«شهرزاد» همچنین نمونهای از تغییراتی است که در سالهای اخیر در شیوه تماشای آثار نمایشی در ایران رخ داده است. نمایش خانگی توانست فضای تازهای برای روایت داستانهای متفاوت و حضور چهرههای شناختهشده فراهم کند و مخاطبانی را که پیش از این بیشتر به تلویزیون یا سینما وابسته بودند، به سمت شکل تازهای از تماشای سریال سوق دهد. در چنین فضایی، مجموعههایی که توانستند مخاطب را با خود همراه کنند، بخشی از مسیر تثبیت نمایش خانگی را نیز رقم زدند.
البته موفقیت یک اثر هنری را نمیتوان تنها با یک معیار سنجید. میزان استقبال، ماندگاری شخصیتها در ذهن مخاطب، شکلگیری گفتوگوهای اجتماعی پیرامون اثر و حتی خاطراتی که از آن برای مخاطبان باقی میماند، همگی بخشی از کارنامه یک مجموعه هستند. «شهرزاد» از این منظر توانست به اثری تبدیل شود که نام آن برای بسیاری از مخاطبان با دورهای خاص از رونق سریالهای نمایش خانگی گره خورده است.
شادی عوامل در جشن این مجموعه، از همین زاویه اهمیت پیدا میکند. این شادی فقط به معنای خوشحالی از موفقیت تجاری یا استقبال مخاطب نیست؛ بلکه حاصل دیدهشدن نتیجه تلاش گروهی است. وقتی یک پروژه بزرگ به پایان میرسد و اعضای آن در کنار هم قرار میگیرند، لبخندهای آنان میتواند روایت کوتاهی از ساعتها تلاش پشت صحنه باشد؛ تلاشی که مخاطب هنگام تماشای اثر معمولاً آن را نمیبیند.
در این میان، بازیگران نیز بخش مهمی از هویت «شهرزاد» را شکل دادهاند. شخصیتهایی که روی صفحه نمایش جان گرفتند، برای مخاطبان قابل شناسایی و بهیادماندنی شدند و همین موضوع نشان میدهد که بازیگر چگونه میتواند به یک شخصیت داستانی هویت و ماندگاری ببخشد. حضور بازیگران در کنار دیگر عوامل در جشن این مجموعه، بار دیگر یادآوری میکند که یک اثر موفق، نتیجه همکاری مجموعهای از استعدادهاست، نه موفقیت یک چهره منفرد.
شاید یکی از زیباترین بخشهای چنین مراسمی همین باشد که رقابتها و فشارهای زمان تولید برای ساعاتی جای خود را به لبخند و خاطره میدهد. آدمهایی که روزهای زیادی را در کنار هم و برای یک هدف مشترک سپری کردهاند و در پایان مسیر فرصتی پیدا میکنند تا نتیجه کارشان را در کنار یکدیگر جشن بگیرند.
«شهرزاد» با تجربهای که در عرصه نمایش خانگی به جا گذاشت، نشان داد که مخاطب ایرانی همچنان به قصه، شخصیتپردازی و روایت جذاب واکنش نشان میدهد. اما شاید مهمتر از همه، تصویری باشد که جشن این مجموعه از پشت صحنه موفقیت ارائه میکند؛ موفقیت زمانی شیرینتر میشود که حاصل کار جمعی باشد و همه کسانی که در ساخت آن سهم داشتهاند، بتوانند در پایان مسیر سهم خود را از شادی آن احساس کنند.
جشن «شهرزاد» در نهایت جشن یک نام نبود؛ جشن تلاش گروهی بود که نتیجه آن در برابر مخاطب قرار گرفت و توانست خاطرهای ماندگار ایجاد کند. لبخندهای بازیگران و عوامل، شاید سادهترین و در عین حال گویاترین تصویر از این موفقیت باشد؛ تصویری که میگوید پشت هر اثر ماندگار، گروهی از انسانها ایستادهاند که روزی با امید آغاز کردند و امروز، با رضایت و لبخند، به نتیجه تلاش خود نگاه میکنند.
منبع خبر: سروش سینما
